Aile ve Sosyal Hizmetler Evde Bakım Maaşı Şartları Nelerdir?

Evde bakım maaşı şartları; bakıma muhtaç engelli bireyin sağlık kurulu raporunda tam bağımlı olması, hane içinde kişi başı aylık gelirin net asgari ücretin üçte ikisini aşmaması ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı heyetince bakım ihtiyacının onaylanması esaslarına dayanmaktadır.

Tanım

Evde bakım maaşı, günlük yaşam aktivitelerini tek başına sürdüremeyen tam bağımlı engelli vatandaşlarımıza evde bakan aile yakınlarına sunulan bir sosyal destek ödemesidir. Bu yardım, engelli bireyin kurum bakımına ihtiyaç duymadan kendi aile ortamında yaşamını idame ettirmesini amaçlar. İlgili ödeme, nakdi yardım statüsünde olup doğrudan bakım hizmetini üstlenen kişiye aktarılır.

20 Saniyede Öğren

Hızlı Bilgiler

Kimler Yapabilir

Evde bakım yardımı için başvuruda bulunabilecek ve bakıcı olarak tanımlanabilecek kişiler mevzuatla sınırlandırılmıştır. Başvuru yapmaya uygun kişi grupları şunlardır:

• Tam bağımlı engelli bireyin kendisi veya kanuni temsilcisi (veli veya vasisi),
• Engelli bireyle aynı hanede ikamet eden ve bakım sorumluluğunu fiilen üstlenen eş, anne, baba, çocuk, kardeş, büyükanne, büyükbaba gibi birinci ve ikinci derece kan bağı bulunan akrabalar,
• Aynı hanede yaşamasalar dahi, akrabalık bağı bulunan ve haftanın her günü en az 8 saat engellinin bakımını eksiksiz üstleneceğini taahhüt eden yakın akrabalar,
• Mahkeme kararı ile engelli bireye vasi olarak atanmış ve idarece bakıcılığı uygun görülen kanuni vasiler.

Kimler Yapamaz

Belirli hukuki veya fiili durumlara sahip kişilerin başvuru yapması mevzuat gereğince mümkün değildir veya başvuruları reddedilir. Bu durumlar aşağıda sıralanmıştır:

• Sağlık kurulu raporunda Tam Bağımlı ifadesi yer almayan veya süresi dolmuş rapor sunan kişiler,
• Hane içinde kişi başına düşen net aylık geliri yasal sınırın (net asgari ücretin 2/3’ü) üzerinde olan aileler,
• Engelli bireyin bakımını fiilen üstlenmeyen, aynı adreste ikamet etmeyen ve düzenli bakım sağlayamayacak durumda olan kişiler,
• Resmî veya özel bir yatılı bakım kurumunda tam zamanlı kalmakta olan engelli bireyler için başvuru yapılamaz,
• Ayrılmış olan ancak resmiyette boşanmamış görünen ve MERNİS kayıtlarında aynı hanede yazılan kişilerin gelirlerini beyan etmekten imtina edenler.

Şartlar

Evde bakım maaşının bağlanabilmesi için mevzuatta tanımlanan üç temel şartın aynı anda ve eksiksiz olarak karşılanması gerekmektedir:

1. Sağlık Kurulu Raporu Şartı: Yetişkin engelliler için Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş hastanelerden alınmış geçerli raporda Tam Bağımlı Engelli ifadesinin bulunması zorunludur. Çocuklar (18 yaş altı) için ise Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) dahilinde Çok İleri Düzeyde Özel Gereksinim Var, Belirgin Düzeyde Özel Gereksinim Var veya Özel Koşul Gereksinimi Var değerlendirmelerinden birinin yer alması gerekir.

2. Gelir Kriteri Şartı: Hane bünyesinde yaşayan tüm bireylerin her ne ad altında olursa olsun elde ettiği aylık toplam gelirlerin (maaş, kira, ticari kazanç, tarımsal gelir, gayrimenkul getirisi, mevduat faizi vb.) toplamı hesaplanır. Bu toplam tutar hanedeki kişi sayısına bölündüğünde ortaya çıkan rakam, net asgari ücretin üçte ikisinden az olmalıdır.

3. Bakıma Muhtaçlık Durumu Şartı: Engelli bireyin yeme, içme, giyinme, tuvalet, öz bakım ve merdiven inip çıkma gibi günlük hayatın olağan ve gerekli gereksinimlerini tek başına karşılayamayacak durumda olması gerekir. Bu durum, il müdürlüğü bünyesinde görev yapan sosyal çalışmacı, psikolog ve çocuk gelişimcilerden oluşan mesleki heyetin yapacağı hane ziyareti ve sosyal inceleme raporu ile teyit edilmelidir.

Gerekli Belgeler

Evde bakım yardımı başvurularında dosya oluşturulması için yetkili idareye teslim edilmesi gereken temel evraklar şunlardır:

• Sağlık Kurulu Raporu: Yetkili hastanelerden alınan, aslı veya e-imzalı dijital sureti olan tam bağımlı engelli sağlık kurulu raporu,
• Kimlik Belgeleri: Engelli birey ve bakımı üstlenecek kişiye ait T.C. Kimlik Kartı örnekleri (sistemden doğrulanabilir),
• Yerleşim Yeri Belgesi: Nüfus Müdürlüğü veya e-Devlet Kapısı üzerinden alınan güncel ikametgah belgesi,
• Gelir Beyan Belgeleri: Hanede çalışan veya emekli kişilerin SGK dökümleri, vergi mükellefi olanların GİB onaylı gelir tabloları veya İŞKUR kayıt belgeleri,
• Vasi Kararı (Gerekli ise): Kısıtlı engelliler için sulh hukuk mahkemesinden alınan onaylı vasi tayini kararı,
• Banka Hesap Bilgileri: Ödemenin aktarılacağı bakıcı adına açılmış banka hesabına ait IBAN belgesi (PTT veya anlaşmalı bankalar).

Ek belgeler faaliyet türüne göre istenebilir.

Ücret

Evde bakım yardımı başvurusu, dosya incelemesi ve heyet ziyaretleri aşamasında vatandaşlardan herhangi bir başvuru ücreti, harç veya dosya bedeli alınmamaktadır. Hak sahiplerine ödenen aylık destek tutarı ise devlet bütçesinden karşılanmaktadır.

Son Güncelleme Tarihi: 01.01.2026

Yukarıda belirtilen aylık destek tutarı Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından memur maaş katsayısı oranlarına göre belirlenmektedir. Güncel tutarlar ilgili bakanlığın resmî duyuru kanallarından teyit edilebilir.

Süre

İşlem süresi başvurunun niteliğine ve ilgili idarenin değerlendirme sürecine göre değişebilir. Süreci doğrudan etkileyen ana etkenler arasında il veya ilçedeki başvuru yoğunluğu, heyet ziyaret takvimi ve evrakların eksiksiz teslim edilip edilmediği yer almaktadır.

Başvuru evrakları tamamlandıktan sonra dosya incelemeye alınır. Bakım Hizmetleri Değerlendirme Heyeti, başvuru sırasına göre ikamet adresini ziyaret ederek engelli bireyi ve ev koşullarını yerinde inceler. Heyet raporunun olumlu sonuçlanması ve il müdürlüğü onayının ardından maaş bağlama işlemi tamamlanır. İlk ödeme, onay takip eden periyodik ödeme takvimine dahil edilerek gerçekleştirilir.

Adım Adım İşlem

Evde bakım maaşı başvuru süreci sırasıyla şu adımlardan oluşur:

1. Sağlık Raporunun Temini: Tam teşekküllü devlet veya üniversite hastanelerine başvurularak tam bağımlı engelli sağlık kurulu raporu alınır.
2. Gelir ve Hane Bilgilerinin Hazırlanması: Hanede yaşayan tüm bireylerin gelir durumunu gösteren evraklar ve MERNİS adres kayıtları kontrol edilir.
3. Başvurunun Yapılması: Belgelerle birlikte ikamet edilen yerdeki Sosyal Hizmet Merkezi müdürlüğüne şahsen müracaat edilir veya e-Devlet Kapısı üzerinden ön başvuru oluşturulur.
4. Saha İncelemesi ve Hane Ziyareti: İdarenin mesleki heyeti, engellinin yaşadığı adrese gelerek bakım koşullarını ve muhtaçlık durumunu yerinde değerlendirir.
5. Heyet Raporunun Hazırlanması: Uzmanlar tarafından sosyal inceleme raporu tanzim edilir ve il kabul komisyonuna sunulur.
6. Kararın Bildirilmesi ve Maaşın Bağlanması: Onaylanan başvurular için bakıcı adına tanımlanan banka hesabına veya PTT şubelerine aylık ödemeler aktarılmaya başlar.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Aylık ödemelerin kesilmemesi ve cezai yaptırımlarla karşılaşılmaması için dikkat edilmesi gereken kritik noktalar bulunmaktadır:

• Adres Değişikliği Bildirimi: İkametgah adresi değiştiğinde durum en geç 15 gün içinde Sosyal Hizmet Merkezi müdürlüğüne bildirilmelidir.
• Gelir Değişiklikleri: Haneye yeni bir bireyin katılması, işe başlama, taşınmaz satışı, miras veya maaş artışı gibi gelir düzeyini değiştiren tüm durumlar derhal idareye beyan edilmelidir.
• Vefat ve Hastane Yatışları: Engelli bireyin veya bakıcının vefatı ya da engellinin uzun süreli bir sağlık kurumuna yatması halinde durum idareye iletilmelidir.
• Bakıcı Değişikliği: Bakıcının sağlık sorunları veya başka nedenlerle bakımı sürdürememesi durumunda yeni bakıcı adayı idarenin onayına sunulmalıdır.

Sık Yapılan Hatalar

Evde bakım yardımı sürecinde başvuru sahiplerinin sıklıkla yaptığı ve hak kaybına yol açan hatalar şunlardır:

• Eksik Gelir Beyanı: Hane içinde yaşayan kişilerin kayıt dışı veya dönemsel gelirlerinin beyan edilmemesi; sonradan yapılan denetimlerde haksız ödenen tutarların faiziyle geri alınmasına sebep olur.
• Ayrı İkametgah Gösterme: Gerçekte aynı evde yaşayıp sırf kişi başı geliri düşük göstermek amacıyla adres kaydını Nüfus Müdürlüğü nezdinde başka yere taşıma usulsüzlüğü.
• Süreli Raporların Takip Edilmemesi: Süreli sağlık kurulu raporlarının süresi bitmeden yenilenmemesi nedeniyle ödemelerin sistem tarafından otomatik olarak durdurulması.
• Heyet Ziyaretinde Adreste Bulunmama: İnceleme heyetinin adrese geldiği sırada engelli veya bakıcının adreste olmaması nedeniyle inceleme sürecinin uzaması.

İlgili İşlemler

• İŞKUR İş ve İŞKUR İşlemleri: Toplum Yararına Program Başvuru Şartları
• Kimlik ve Nüfus İşlemleri İptal ve Değişiklik Şartları Nelerdir?
• Tüketici Hakları Hakem Heyeti Başvurusu İçin Gerekli Belgeler
• İsteğe Bağlı Sigorta Başvurusu İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Resmi Kaynaklar

• e-Devlet Kapısı

Özet

Evde bakım maaşı, engelli bireylerin aile ortamında nitelikli ve insan onuruna yaraşır bir şekilde yaşamlarını sürdürmelerini garanti altına alan en önemli sosyal destek mekanizmalarından biridir. Şartların eksiksiz sağlanması, gelir beyanlarının doğru yapılması ve değişikliklerin zamanında idareye bildirilmesi sürecin sorunsuz işlemesini sağlar. Başvuru durumunuzu ve ödeme detaylarınızı dilediğiniz zaman resmî dijital kanallar üzerinden güvenle takip edebilirsiniz.

SSS

Hukuki Dayanak

• 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu
• Bakıma Muhtaç Engellilerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esasları Hakkında Yönetmelik